Czym jest rynek dnia następnego?

28 sierpnia 2025

Z uwagi na rosnące zapotrzebowanie na energię oraz dynamiczne zmiany w polskim sektorze energetycznym, Rynek Dnia Następnego (RDN) zyskuje na znaczeniu. Ten kluczowy element giełdowego handlu energią odgrywa coraz większą rolę w codziennym funkcjonowaniu rynku, szczególnie w kontekście rosnącego udziału odnawialnych źródeł energii. Zrozumienie jego działania staje się niezbędne dla wszystkich uczestników, od dużych producentów, przez przedsiębiorstwa, aż po prosumentów korzystających z fotowoltaiki, dla których ceny energii są bezpośrednio powiązane z mechanizmami RDN.

O co chodzi z rynkiem dnia następnego?

Rynek Dnia Następnego (ang. Day-ahead Trading) to jeden z głównych segmentów giełdowego handlu energią elektryczną. Jego nazwa wskazuje, że transakcje są zawierane na dostawę prądu na dzień po ich zakupie. Uczestnicy rynku, tacy jak elektrownie, duże przedsiębiorstwa czy dostawcy, składają swoje oferty kupna i sprzedaży, a na podstawie równoważenia popytu i podaży ustalana jest cena krańcowa na każdą godzinę następnej doby. Dzięki temu mechanizmowi możliwe jest precyzyjne planowanie produkcji i konsumpcji energii w perspektywie 24 godzin, co jest kluczowe dla zapewnienia stabilności systemu elektroenergetycznego.

Ten model handlu różni się od tradycyjnych, długoterminowych kontraktów, które przewidują stałą cenę przez dłuższy okres. RDN charakteryzuje się cenami zmiennymi, które są ustalane na nowo każdego dnia, osobno dla każdej z 24 godzin. Ta elastyczność pozwala uczestnikom rynku na bieżąco reagować na zmieniające się warunki, takie jak nagłe zmiany pogodowe wpływające na produkcję z elektrowni wiatrowych i słonecznych.

Rola TGE i europejska integracja

W Polsce kluczowym graczem na Rynku Dnia Następnego jest Towarowa Giełda Energii (TGE). To właśnie na TGE zawierane są kontrakty godzinowe i blokowe, które stanowią podstawę do rozliczeń. Warto podkreślić, że polski rynek nie funkcjonuje w izolacji. Jest on zintegrowany z europejskimi rynkami w ramach mechanizmu Jednolitego Łączenia Rynków Dnia Następnego (SDAC).

Dzięki temu systemowi, polscy uczestnicy rynku mogą handlować energią z partnerami z innych krajów, np. Niemiec czy Szwecji. Cały proces jest zautomatyzowany i opiera się na zaawansowanym algorytmie EUPHEMIA, który ma za zadanie maksymalizować korzyści dla wszystkich graczy, jednocześnie dbając o bezpieczeństwo i stabilność sieci. To rozwiązanie umożliwia płynny przepływ energii przez granice, co ma ogromne znaczenie dla optymalnego wykorzystania odnawialnych źródeł energii w skali kontynentu.

Korzyści RDN i net-billing

Zrozumienie RDN zyskało na znaczeniu w Polsce w kontekście wprowadzenia nowego systemu rozliczeń dla prosumentów – net-billingu. W tym modelu cena, po jakiej prosumenci sprzedają nadwyżkę wyprodukowanej energii do sieci, nie jest stała. Zamiast tego, jest ona ściśle powiązana z miesięcznymi cenami hurtowymi, które z kolei czerpią z Rynku Dnia Następnego. Oznacza to, że wartość energii wyprodukowanej z paneli fotowoltaicznych zmienia się w zależności od sytuacji na giełdzie.

Dla przedsiębiorców i prosumentów, którzy mogą dostosować swoje zużycie, RDN oferuje znaczne korzyści. Kupowanie energii w godzinach, gdy jej cena jest najniższa (np. w nocy lub w okresach dużej produkcji z OZE), a także sprzedawanie jej w godzinach szczytu, pozwala na obniżenie kosztów operacyjnych i maksymalizację zysków. To narzędzie daje elastyczność i możliwość optymalizacji, czego nie oferują stałe taryfy.